احمد قلى زاده
18
واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )
اذن و اقسام آن در اصطلاح بهمعناى موافقت قبلى با امرى است و با اجازه فرق دارد زيرا اجازه بهمعناى موافقت بعدى است . اذن بر چند قسم است : صريح ، ضمنى و فحوايى . اذن صريح : موافقت روشن و كامل با امرى است مثل اينكه پدرى به خواستگار دخترش جواب موافق دهد و در مراسم نامزدى عقد و ازدواج او هم حاضر شود و اسناد مربوط به نكاح را امضا كند . اذن ضمنى : موافقت غير روشن يا عدم مخالفت در امرى است به نحوى كه بتوان از آن رضايت شخص را استنباط كرد . مثل اينكه مال كسى را با اطلاع او و بهطورى فضولى بفروشد و پول آن را گرفته به او بدهند و او پول را بگيرد و حرفى نزند . اذن ضمنى ممكن است به صورت اذن فحوى و شاهد حال باشد . اذن فحوائى آن عبارت است از اينكه در موردى بتوان به طريقى رضايت كسى را استنباط كرد مثل اينكه شخصى دوستى را به منزل خود ميهمان كند مىتوان گفت كه با وضو گرفتن او و نمازگزاردنش در آن منزل و يا مطالعه كتابهاى او هم راضى است . اراده « 1 » اراده در لغت و در اصطلاح به صفتى از صفات خاصهء نفس گويند ، كه به ايجاد يا ترك عملى تعلق مىگيرد ، مؤلف كتاب « ترمينولوژى » در تعريف اراده مىنويسد : اراده عبارت است از : « حركت نفس به طرف كارى معين پس از
--> ( 1 ) . اجود التقريرات ص 88 - كفايه الاصول . ج 1 ، ص 93 و - بنقل از فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ص 49 .